Mijara xwarina helal, û bi taybetî meseleya goştê beraz, di diyaloga di navbera Misilman û Xiristiyanan de gelek caran pirsan derdixe holê. Digel ku Misilman bi awayekî zelal ji vî cureyê xwarinê dûr dikevin, Xiristiyan xwarina wê wekî meseleyeke olî nabînin. Ji bo fêmkirina vê cudahiyê, sûdmend e ku em vegerin ser nivîsên olî yên her du kevneşopiyan û bifikirin ka ew çawa tên şîrovekirin.
Yekem: di Îslamê de qedexekirina goştê beraz
Qur’ana Pîroz bi eşkere dibêje ku goştê beraz li zêdetirî deverekê qedexe ye, di nav de:
“Ji we re heywanên mirî, xwîn û goştê berazan heram in…” (El-Maîde 5:3)
Ev hukm di ayetên din ên wekî (El-Beqere 2:173) û (El-En’am 6:145) de jî hatiye dubarekirin. Ji vê yekê tê fêmkirin ku dûrketina ji goştê beraz beşek ji pabendbûna bi şerîeta Îslamê ye û îfadeya îtaetkirina Xwedê ye.
Duyem: Hebûna heman qedexeyê di Peymana Kevin de
Xwendevan di Încîlê de, bi taybetî di Peymana Kevin de, şertên mîna yên di Îslamê de hene, dibîne. Di Şerîeta Mûsa de wiha tê gotin:
“Û beraz ji we re nepak e, hûn ji goştê wî nexwin” (Leviticus 11:7-8).
Ev nîşan dide ku qedexekirina goştê beraz beşek ji zagona olî ya ku berî Xiristiyaniyê bû bû, û di vî warî de di navbera her du olan de xalek hevpar a dîrokî heye.
Sêyem: Veguherîna di Peymana Nû de
Cûdahiya bingehîn dema ku li Peymana Nû dinêre xuya dibe, ku Xiristiyan têdigihîjin ku peyama Mesîh di çarçoveya têkiliyek nû ya bi qanûnê re hat.
Di nav nivîsarên ku di vê çarçoveyê de têne destnîşan kirin, gotinên Mesîh hene:
“Tiştê ku dikeve devê mirov pîs nake, lê ya ku ji devê derdikeve” (Metta 11:15).
Û li cihekî din:
“Tiştek ji derve tune ku, ger bikeve nav wî, bikaribe wî murdar bike…” (Marqos 15:7).
Gelek Xirîstiyanan van gotinan wekî guheztinek ji paqijiya ku bi xwarinê ve girêdayî ye berbi paqijiya dil û tevgerê ve tê şîrove kirin.
Di Mizgîniya Marqos de jî şîroveyek heye ku wiha dibêje:
“Û bi vî awayî wî hemû xwarin paqij kir” (Marqos 7:19).
Wekî din, Karên Şandiyan behsa dîtiniyek Petrûs Şandî dike ku tê de got:
“Tiştê ku Xwedê paqij kiriye, nebêjin hevpar” (Karên Şandiyan 15:10).
Bi hev re, ev nivîsar wekî ku destnîşan dikin ku qedexeyên parêzê yên qanûnên şerîetê yên berê êdî li ser bawermendên Xirîstiyantiyê ne girêdide hatine fêm kirin.
Çarem: Cudahiya nêzîkbûna di navbera şerîat û îmanê de
Dikare bê gotin ku ferq ne tenê bi celebê xwarinê ve girêdayî ye, lê bêtir bi awayê têgihîştina têkiliya bi Xwedê re ye:
Di Îslamê de, qanûnên Şerîetê, di nav wan de şertên xwarinê, beşek bingehîn a pêkanîna îmanê ye.
Di Xirîstiyantiyê de, ev şert bi gelemperî wekî beşek qonaxek berê têne dîtin, û ku têkiliya bi Xwedê re di serî de li ser bawerî û keremê hatî çêkirin, ne li ser pabendbûna biwêj a qanûnên xwarinê.
Pêncem: Nêrîna Quranê li ser xwarina ehlê pirtûkê
Hêjayî gotinê ye ku Qur’an di vî warî de amaje bi cûreyek hevpejirandinê dike û wiha dibêje:
“Û xwarinên wan ên ku ji wan re pirtûk hatiye dayîn ji we re durist e.” (Maîde 5:5)
Ji vê ayetê tê fêhmkirin ku di hin hikman de her çendî ferq û cudahî hebe jî cîhê jiyana hevbeş heye.
xelasî
Pirsgirêka goştê beraz mînakek zelal a cûdahiya nêzîkatiyên di navbera Îslam û Xirîstiyantiyê de di têgihîştina qanûna Şerîetê de dimîne. Digel ku Îslam domdariya parêzên xwarinê diparêze, Xirîstiyantî bawer dike ku van maddeyên hanê wateyek nû wergirtine an jî êdî ne mecbûr in.
Pirsgirêkên weha dikarin bibin dergehek ji bo diyalogek kûrtir, li ser bingehê têgihiştin û rêzgirtinê, ne ji nakokiyan an pêşdaraziyê.
